- Barajdaki kontrollü su tahliyesiyle Fırat'ın seviyesi düşünce Halfeti'de yıllardır su altında kalan eski yerleşim alanları görünür oldu.
- Eski Halfeti'nin önemli bölümü 2000 yılında Birecik Barajı'nın su tutmasıyla sular altında kalmıştı.
- Ortaya çıkan kalıntıların hepsi antik değil; yakın dönemlere ait ev, yol ve mezarlık izleri de var.
- Su seviyesinin yeniden yükselmesiyle bu görüntülerin kaybolması bekleniyor.
Halfeti'de Fırat Nehri'nin su seviyesinin düşmesiyle yıllardır baraj suları altında kalan eski yerleşim alanları yeniden gün yüzüne çıktı. Tarihi yapılar, eski evler, bahçeler ve geçmişteki yaşamın izleri yeniden görülmeye başlandı.
Görüntülerin nedeni, barajdaki kontrollü su tahliyesi. Ancak bu manzara kalıcı değil: Barajdaki teknik çalışmalar tamamlandıktan sonra su seviyesinin yeniden yükselmesi ve alanların tekrar su altında kalması bekleniyor. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi de Atatürk Barajı'ndan Birecik'e pazar günü yeniden su verileceğini duyurmuştu; DSİ ekiplerinin Atatürk Barajı'ndaki sızıntı ölçümlerini incelemesinin ardından su bırakma işlemleri yeniden başlıyor.
Eski Halfeti neden sular altında kaldı?
Eski Halfeti'nin önemli bir bölümü, 2000 yılında Birecik Barajı'nın su tutmasıyla sular altında kaldı. Tarihi evler, sokaklar, tarım alanları ve eski yaşam alanları Fırat'ın sularına gömüldü. İlçe sakinlerinin bir bölümü yeni yerleşim alanlarına taşındı. Bugün ortaya çıkan görüntüler, 26 yıl önce suya gömülen yaşamın izleri.
Fırat ve Halfeti'nin tarihteki yeri
Fırat ve Dicle, insanlık tarihinin en eski yerleşimlerinin gelişmesinde önemli rol oynadı. Fırat kıyısında kurulan şu antik kentler, nehrin bir medeniyet koridoru olduğunu gösteriyor:
- Mari
- Zeugma
- Samsat
- Dura-Europos
Halfeti'nin yakınındaki Rumkale ise Fırat ile Merzimen Çayı'nın birleştiği noktadaki sarp kayalıklar üzerinde yükseliyor. Surlar, burçlar, kilise ve manastır kalıntıları bölgenin geçmişini yansıtıyor.
Ortaya çıkan her kalıntı antik mi?
Hayır. Suyun çekilmesiyle ortaya çıkan yapılar arasında yalnızca çok eski tarihi eserler değil, yakın dönemlere ait yerleşim izleri de bulunuyor.
| Görülen iz | Ne anlama gelebilir? |
|---|---|
| Eski evler, yollar, bahçeler | Baraj öncesi yakın dönem yerleşim izleri olabilir |
| Mezarlıklar | Yakın dönem yerleşimin parçası olabilir |
| Tarihi yapılar | Dönemleri; tarihi kayıtlar, eski fotoğraflar ve arkeolojik araştırmalarla belirlenmeli |
Yani görüntülerin hangi döneme ait olduğunu söylemek için tarihi kayıtların, eski fotoğrafların ve arkeolojik araştırmaların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Merak edilenler
Su altındaki Halfeti neden şimdi göründü?
Barajdaki kontrollü su tahliyesi nedeniyle Fırat'ın seviyesi düştü ve eski yerleşim alanları açığa çıktı.
Bu görüntüler kalıcı mı?
Hayır. Teknik çalışmalar tamamlandıktan sonra su seviyesinin yeniden yükselmesi ve bu alanların tekrar su altında kalması bekleniyor.
Su çekilen alanlara girilmeli mi?
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, su seviyesindeki değişim nedeniyle vatandaşların nehir kıyılarından ve su yatağından uzak durmasını, özellikle balıkçılık ve hayvan otlatma gibi faaliyetlerde tedbirli olmasını istedi.
