- TÜİK'in 2025 verilerine göre Şanlıurfa'da 6 yaş ve üzeri nüfusun yüzde 9,3'ü üniversite mezunu.
- Türkiye ortalaması yüzde 19,7; aradaki fark 10,4 puan.
- Şanlıurfa, 81 il arasında son sırada; onu yüzde 10,1 ile Ağrı ve yüzde 10,5 ile Muş izledi.
Şanlıurfa, üniversite mezunu oranında 81 il arasında son sırada yer aldı. TÜİK'in 2025 yılı verilerine göre kentte 6 yaş ve üzerindeki nüfusun yalnızca yüzde 9,3'ü ön lisans, lisans veya lisansüstü eğitim mezunu. Türkiye genelinde aynı oran yüzde 19,7.
Yani Şanlıurfa'nın oranı Türkiye ortalamasının yarısından da düşük; aradaki fark 10,4 puan. Listede Şanlıurfa'yı yüzde 10,1 ile Ağrı ve yüzde 10,5 ile Muş izledi. 81 ilin yalnızca 14'ü Türkiye ortalamasının üzerinde kaldı.
Üniversite mezunu oranı neyi ölçüyor?
Bu gösterge, 6 yaş ve üzerindeki nüfus içinde ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde mezuniyeti bulunanların payını veriyor. Yani yalnızca genç nesillerin değil, ilin tüm yaş gruplarındaki eğitim birikimini yansıtıyor. Bu nedenle oranlar bir yılda hızla değişmez; yükseköğretime erişim, okullaşma ve mezunların ilde kalıp kalmaması gibi uzun vadeli etkenlerin toplamını gösterir.
- Genç nüfusun yüksek olduğu illerde, 6 yaş üstü nüfus içinde çocuk ve ilkokul çağındakilerin payı da yüksek olduğundan oran istatistiksel olarak daha düşük çıkabilir.
- Oran, mezunların başka illerde yaşamasından da etkilenir; bu nedenle tek başına bir kalite ölçüsü olarak okunmamalıdır.
Şanlıurfa ve diğer illerin karşılaştırması
| İl | Üniversite mezunu oranı |
|---|---|
| Ankara (en yüksek) | %28,8 |
| İstanbul | %24,3 |
| Türkiye ortalaması | %19,7 |
| Muş | %10,5 |
| Ağrı | %10,1 |
| Şanlıurfa (en düşük) | %9,3 |
Listenin zirvesinde Ankara yüzde 28,8 ile yer aldı; İstanbul yüzde 24,3, Eskişehir yüzde 23,9, İzmir yüzde 23,7 ve Muğla yüzde 23,6 ile ilk beşi tamamladı. Türkiye genelinde erkeklerde oran yüzde 20,1, kadınlarda yüzde 19,3 olarak kaydedildi.
Şanlıurfa için ne anlama geliyor?
Veri, kentte yükseköğretime erişim ve mezunların istihdamı gibi konuların yeniden tartışılmasına zemin hazırladı. Ancak oranın düşük olması, tek bir nedene bağlanamaz; nüfus yapısı, eğitime erişim koşulları ve mezunların yaşadığı il gibi birçok etken birlikte rol oynuyor. Bu başlıkların her birinin etkisini ortaya koyacak ayrıntılı veri bu rakamlarla birlikte yayımlanmadı; bu yüzden olası nedenler birer değerlendirme niteliğinde.
Merak edilenler
Şanlıurfa'nın oranı Türkiye ortalamasının ne kadar altında?
Şanlıurfa'da oran yüzde 9,3, Türkiye ortalaması yüzde 19,7. Fark 10,4 puan.
Hangi ilde üniversite mezunu oranı en yüksek?
Yüzde 28,8 ile Ankara birinci sırada; onu yüzde 24,3 ile İstanbul izliyor.
Bu oran 25 yaş üstü yükseköğretim oranıyla aynı mı?
Hayır. Burada 6 yaş ve üzeri nüfus esas alındı. TÜİK'in 25 yaş ve üzeri nüfus için hesapladığı yükseköğretim mezunu oranı Türkiye genelinde yüzde 26,1; iki gösterge birbirinin yerine kullanılamaz.
