Kısaca
  • Eyyübiye'ye bağlı Keçikıran köyünde 52 yaşındaki bir vatandaşın kanseri, tarama sırasında fark edildi.
  • Hiçbir şikâyeti olmayan hastada mamografide BI-RADS 4 olarak adlandırılan şüpheli bulgu görüldü ve hasta hastaneye sevk edildi.
  • Hasta şu an tedavinin son aşamasında.
  • Kırsaldaki vatandaşlar, tarama merkezine Büyükşehir Belediyesi'nin ulaşım desteğiyle getiriliyor.

Hiçbir şikâyeti olmayan bir insanın hayatı, aile sağlığı merkezinden gelen bir telefonla değişti. Eyyübiye'ye bağlı Keçikıran köyünde yaşayan 52 yaşındaki vatandaş, aile hekimi ve sağlık çalışanlarının yönlendirmesiyle katıldığı kanser taramasında erken tanı aldı. Mamografide şüpheli bulgu görülünce hasta vakit kaybetmeden hastaneye sevk edildi ve tedavisine başlandı.

Hastanın yakını, sağlık ekibinin kendilerini arayıp taramaya götürdüğünü anlattı. Tedavinin son aşamasında olduklarını belirten yakını, hastanın şu an iyi olduğunu söyledi. Eyyübiye İlçe Sağlık Müdürlüğü Sağlıklı Hayat Merkezi KETEM Birim Sorumlusu Ebe Yeter Özel de çalışmaları anlattı.

Kırsalda tarama nasıl yapılıyor?

Özel'in anlattığına göre ulaşım zorluğu yaşayan kırsal mahalle sakinleri için bir ortak çalışma yürütülüyor. Aile hekimleri tarama yaptırması gereken vatandaşları belirliyor. Vatandaşlar, planlanan gün ve saatlerde Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi'nin ulaşım desteğiyle merkeze getiriliyor, tarama sonrası güvenle evlerine ulaştırılıyor. Geçen hafta Siverek'te temizlik personeline kanser tarama kiti dağıtılması da kanser taramasını gündeme taşımıştı.

Kanser taraması nedir, BI-RADS 4 ne anlama gelir?

Kanser taraması, henüz belirti vermeyen kişilerde hastalığı erken evrede yakalamayı amaçlayan, belirli yaş gruplarına uygulanan düzenli kontrollerdir. Meme taramasında kullanılan yöntem mamografi, yani memenin düşük dozlu X ışınlarıyla görüntülenmesidir.

Mamografi sonuçları BI-RADS adlı bir sınıflamayla raporlanır. BI-RADS 4, görüntüde şüpheli bir bulgu bulunduğunu ve kesin tanı için ek inceleme gerektiğini gösterir. Bu sınıf tek başına kanser tanısı anlamına gelmez; kesin sonuç, uzman hekimin yönlendireceği ileri tetkiklerle ortaya çıkar. Bu haber tedavi yöntemi ya da sonucu konusunda bir vaatte bulunmaz; her vaka kendi hekimi tarafından değerlendirilir.

Sağlık Bakanlığı'nın tarama programı nasıl işliyor?

Sağlık Bakanlığı'nın ulusal kanser tarama programı üç temel kanser türünü kapsıyor. Aşağıdaki tablo genel çerçeveyi gösteriyor; yaş aralıkları ve sıklık program güncellemeleriyle değişebilir, bu yüzden güncel bilgiyi aile hekiminizden almanız gerekir.

Tarama türüYöntemGenel yaş aralığıGenel sıklık
Meme kanseriMamografi40-69 yaş2 yılda bir
Rahim ağzı kanseriHPV testi / smear30-65 yaş5 yılda bir (HPV testi)
Kalın bağırsak kanseriGaitada gizli kan testi50-70 yaş2 yılda bir

Bölgeye etkisi ne?

Haberdeki örnek, kırsal mahallelerde tarama erişiminin ulaşım desteği ve aile hekimi yönlendirmesiyle somut sonuç verebildiğini gösteriyor. Köyde yaşayan ve şikâyeti olmayan biri için merkeze gitmek çoğu zaman ertelenen bir adım. Aile sağlığı merkezinin çağrısı ve belediyenin ulaşımı bu engeli azaltıyor. Bu çalışmanın ilçe genelinde kaç kişiye ulaştığına dair güncel bir sayı paylaşılmadı.

Merak edilenler

Tarama nerede yaptırılır?

Aile sağlığı merkezinize başvurabilir ya da ilçenizdeki KETEM (Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi) birimiyle iletişime geçebilirsiniz. Aile hekimi, yaşınıza göre sizi yönlendirir.

Taramalar ücretli mi?

Sağlık Bakanlığı'nın ulusal tarama programı kapsamındaki hizmetler vatandaşa ücretsiz sunuluyor. Güncel uygulamayı kendi aile hekiminizden teyit edin.

Şüpheli bulgu çıkarsa ne yapılır?

Bulgunun niteliğini belirlemek için hekim ek görüntüleme ya da doku örneği alınması gibi ileri incelemeler isteyebilir. Panik yapmadan ve vakit kaybetmeden uzman hekime başvurmak gerekir.